Belastingaangifte en hypotheekrenteaftrek, hoe werkt dat?

Zo werkt hypotheekrenteaftrek op je belastingaangifte.
Als je een hypotheekadvies ontvangt wil je in ieder geval weten: wat worden mijn maandlasten. Je gaat zoeken in het advies en vindt ‘bruto maandlast’ en ‘netto maandlast’. Het verschil komt door de hypotheekrenteaftrek. Hoe werkt zoiets en hoeveel moet je nou echt betalen?

Aan de bank betaal je iedere maand het brutobedrag bestaande uit rente en aflossing.
Het netto bedrag ontstaat door renteaftrek bij de belastingdienst.
Om het eigen woningbezit te stimuleren heeft de overheid lang geleden de hypotheekrente fiscaal aftrekbaar gemaakt. Door de jaren heen zijn er tal van wijzigingen voor deze hypotheekrenteaftrek geweest, maar laten we kijken naar de situatie zoals die nu geldt.
De betaalde rente mag je op je belastingaangifte in mindering brengen, aftrekken, van je inkomen. Hierdoor daalt niet je werkelijke inkomen, maar je inkomen voor de Belastingdienst; je belastbaar inkomen. Daardoor ben je minder belasting verschuldigd dan je al betaald hebt. Want op je loonstrook wordt al belasting ingehouden. Op de loonstrook heet dit loonheffing.

Tot zover nog te volgen, toch? Helaas is het iets gecompliceerder. Waar je het belastbaar inkomen mag verlagen met de hypotheekrente, moet je ook een bedrag bij je inkomen optellen omdat je een eigen woning bezit, dit noemt men het eigenwoningforfait. Dit eigenwoningforfait is een percentage van de WOZ.
WOZ staat voor Waardering Onroerende Zaken en het is de waarde van de woning, jaarlijks bepaald door de Gemeente.

Ik zal het in een rekenvoorbeeld duidelijker maken.
Voorwaarden voor hypotheekrenteaftrek zijn:
1) je woont zelf in de woning en
2) de hypotheek wordt in maximaal 30 jaar afgelost.
Een voorbeeld.
De inkomstenbelasting kent twee tarieven, belastingschijven genaamd. Tot een bruto jaarinkomen van € 73.031 betaal je 36,93% en over het meerdere 49,5% (2023).
Stel, je verdient € 50.000 bruto per jaar. Je betaalt over het gehele jaar € 9.000 rente.
De WOZ van je woning is € 180.000.
Het bedrag dat je bij je inkomen moet optellen, het eigenwoningforfait, is 180.000 x 0,35% = € 630.
Eigenlijk werkt dit als een drempel in de renteaftrek, waardoor je per saldo € 9.000 - € 630 = € 8.370 aftrekbaar overhoudt. Over dit bedrag hoef je dus geen belasting te betalen, terwijl je dit via je loonstrook al wel hebt gedaan. Met andere woorden je krijgt € 8.370 x 36,93% = € 3.091 aan betaalde belasting terug.
Je kunt, als je weet hoeveel rente je gaat betalen, de Belastingdienst vragen om dit bedrag vast per maand vooruit aan jou te betalen. Dan krijg je iedere maand € 3091 / 12 = € 257 op je rekening gestort.
Dit regel je door bij de belastingdienst een voorlopige teruggave aan te vragen.
Bij inkomens in de 2^e belastingschijf is de belastingteruggave iets lager omdat het eigenwoningforfait tegen het hoge tarief belast wordt en de hypotheekrenteaftrek in de lage belastingschijf valt.   

Toekomst.
Er is de afgelopen 20 jaar al veel gesleuteld aan de hypotheekrenteaftrek waarbij de belastingvoordelen steeds wat minder groot zijn geworden. Vroeger stond hypotheekrenteaftrek in het parlement bekend als het “H-woord”; dit was onbespreekbaar. Inmiddels gaan er steeds meer stemmen op om de hypotheekrenteaftrek af te schaffen. Ook de EU voert de druk op om deze subsidie aan huiseigenaren af te schaffen.
In ieder geval lijkt het mij verstandig om bij het afsluiten van een hypotheek vooral naar de bruto hypotheeklast te kijken. Als je die aankunt weet je dat je veilig zit.