Hypotheekrenteaftrek: reken er maar niet op!

De hypotheekrenteaftrek is al jarenlang hét fiscale voordeel voor huiseigenaren.
Je betaalt rente over je hypotheek en mag dat bedrag (deels) aftrekken bij je belastingaangifte. Resultaat: lagere maandlasten en een duwtje in de rug richting eigen woningbezit.
De Belastingdienst betaalt mee aan jouw hypotheek!

 In het verleden was deze regeling nog veel luxer dan nu het geval.
Als je rente over een lening betaalde was dit aftrekbaar, het maakte niet uit waarvoor het geld gebruikte. Dat gold zolang als je een lening had. Daarna is dit nog uitsluitend voor de eigen woning gaan gelden, maximaal 30 jaar en je moest ook de lening verplicht gaan aflossen. Overwaarde bij verkoop voor de zogenaamde doorstromers, moest verplicht gebruikt gaan worden voor de nieuwe woning. En ook het percentage dat je over je aftrekpost terugkrijgt is sterk verminderd.

Afbouwen hypotheekrenteaftrek is al lang aan de gang.
Eigenlijk wordt er dus al heel lang, zo’n 25 jaar, beknibbeld op de hypotheekrenteaftrek.
Vreemd dat dit altijd zo geruisloos is gegaan.
Dat komt grotendeels omdat het nooit bij politieke partijen in de partijprogramma’s stond, maar ja bezuinigen is van alle tijden. Dus dan ging dit er spelenderwijs bij ieder kabinet doorheen.
Met regelmaat kwam er kritiek vanuit de Europese Unie op de Nederlandse hypotheekrenteaftek (fiscale ongelijkheid huurders/huiseigenaren, totale schuldenlast). Maar dit werd altijd slechts ter kennisgeving aangenomen.
Tijden veranderen en nu, met verkiezingen op komst, zijn er partijen die het aandurven om in het partijprogramma kritisch naar de hypotheekrenteaftrek te kijken.
En geloof me, het is er niet leuker op geworden maar zéker ook niet makkelijker.

Wat verandert er als de aftrek verdwijnt?
Stel dat de hypotheekrenteaftrek volledig en ineens wordt afgeschaft.
Wat betekent dat concreet voor starters?
Meer transparantie: Geen fiscale trucjes meer. Je weet precies wat je betaalt.
Gelijk speelveld: Starters concurreren met doorstromers die jarenlang van de aftrek hebben geprofiteerd. Zonder aftrek wordt het speelveld eerlijker.
Lagere huizenprijzen?: Minder fiscale stimulans kan leiden tot afkoeling van de markt. Dit argument wordt vaak ingezet, maar ik geloof het niet. Het lijkt mij wishful thinking om de kiezers te plezieren. De huizenprijzen zijn veel meer een gevolg van hoge vraag en laag aanbod. En dit probleem is voorlopig niet opgelost.

Scenario’s.
Het is nog volstrekt onduidelijk hoe een eventuele afschaffing in zijn werk gaat.
In ieder geval wordt vaak in één adem een lange overgangsperiode genoemd.
Daarnaast wordt gesuggereerd om ook de bijtelling (eigenwoningforfait) af te schaffen hetgeen enigszins een dempende werking heeft.
Ook lees ik wel eens dat de tarieven in de inkomstenbelasting zouden moeten dalen met de besparing die de afschaffing van de aftrek de Belastingdienst (de Overheid dus) oplevert. Ook dit is pure verkiezingsretoriek en oncontroleerbaar. Zeker op langere termijn.

Wat kan je hier als starter mee?:

Het afschaffen van de hypotheekrenteaftrek ineens of, meer waarschijnlijk, gefaseerd zal ongetwijfeld tot een maandelijkse lastenverhoging lijden.
Is dat heel erg|?
Welnee, als je huurt gaat je huur ieder jaar omhoog.
Dan is het niet zo’n ramp als jouw netto hypotheeklast op den duur ook wat  stijgt.
Van belang is dat er duidelijkheid komt. Een huis kopen en hypotheek afsluiten is een lange termijn beslissing. Bij een lange termijn beslissing moet en kun je nooit afhankelijk zijn van belasting cadeautjes.
Tip
Zorg dat je de bruto hypotheeklast (rente en aflossing) kunt betalen. Dit maakt je onafhankelijk van fiscale wijzigingen en geeft je een welverdiende financiële rust in je nieuwe paleisje.